Ben Ve Ailem Psikolojik Danışma Ve Rehberlik Merkezi |BenVeAilem.Com

Her ne kadar ilk bakışta aynıymış gibi algılanıyor olsa da disipline etmekle ceza vermek aynı kavramlar değildir. Ceza deyince vurmak, tokat atmak veya sözel saldırılar aklımıza gelebilir. Özellikle bu tip cezalar kısa dönemde hızlı sonuç veriyor gibi gözükse de uzun dönemde kalıcı zararlara neden olmaktadır. Fiziksel cezalar utanç ve umutsuzluk duyguları yükleyerek çocuğun kendisine saygısını yitirmesine ve yaptığı davranışın artık meşrulaştığını düşünmesine neden olabilir. Ayrıca çocuğa şiddetin geçerli ve uygun bir davranış olduğu, güç kullanarak istediklerini elde edebileceği kavramı öğretilmiş olacaktır.

Ancak disipline etmek, ceza vermek değil, eğitmek, bilgilendirmek ve davranışları belli çerçeveler içine almak, belli kurallar bütünü oluşturmaktır. Disipline edilen çocuk özgüvenini ve kendi hareketlerini kontrol edebilme yeteneğini kazanır.

Disiplin, çocukların kabul edilen davranışları anlamalarına ve hareketlerinin nerede başlayıp nerede bitmesi gerektiğini algılamalarına yardımcı olur. Örneğin, disipline edilmiş bir çocuk yemekten önce ellerini yıkaması gerektiğini ve ya oyuncaklarıyla oynadıktan sonra onları yerine toplaması gerektiğini öğrenir.

Disipline etme çocuğun; düşünerek kurallara uygun davranma becerisini geliştirebilmesine, hareketlerinin doğuracağı sonuçları mantık çerçevesinde algılayabilmesine, okul veya okul dışında başarılı bir yaşam sürdürmelerini sağlayacak bilgi ve kuralları öğrenebilmesine, herkesin ve kendisinin uymak zorunda olduğu ortak kuralların olduğunu fark edebilmesine, aile ve toplumun değer yargılarını anlayabilmesine yardımcı olur.

Özellikle istediği şeyi istediği zamanda ve istediği kadar yapma eğiliminde olan ve bunu sağlayan günümüz çocuklarının, ileride bağımlı, kolaycı, başarısız bir birey olmaları istenmiyorsa mutlaka disipline edilerek büyütülmeleri gerekmektedir.

ANNE BABALAR İÇİN DİSİPLİN İPUÇLARI

· İyi örnek olun. Eğer çocuğunuzun problem çözmek için şiddete başvurmasını istemiyorsanız fiziksel ceza vermeyiniz

· Kesinlikle kararlı olunuz. Evetlerinizi hayıra; hayırlarınızı evete dönüştürmeyiniz.

· İstikrarlı olunuz.

· Ebeveynler olarak yaklaşımlarınızda paralellik sağlayın. Birinizin ak dediğine diğeriniz kara demeyin. Bu değerlendirmelerinizi çocuğunuzun olmadığı bir ortamda yapın.

· Sınırları çiziniz ama çok sayıda kural koymayınız.

· Bir kural koymadan önce kendinize şunları sorunuz:

· Bu gerekli mi? Bu kural çocuğun sağlık ve güvenliğini sağlıyor mu? Başkalarının haklarını ve mallarını gözetiyor mu?

· Kurallar basit ve anlaşılır olsun.

· Aile Kuralları oluşturulurken çocuk ta katılırsa onları daha dikkatle uygulayacak, daha az çiğneyecektir.

· Çocuklar bir kuralı ihlal ettiğinde sonucunun ne olacağını iyi anlamalıdırlar. Örneğin, 4 yaşındaki çocuğunuzun tek başına karşıdan karşıya geçmesi yasaksa ve o bu kuralı ihlal ederse cezasını uygulamaya kararlı olmalısınız.

· Esnek olun. Bu kurallar çocuklar küçükken geçerlidir. Ancak onlar büyüdükçe daha fazla özgürlük isterler.

· Unutmayın, her çocuk farklıdır. Onların kendilerini kontrol etme becerilerini geliştirmelerine izin verin. Küçük çocuklar her zaman kurallara tamamen uyacak beceriyi gösteremeyebilirler.

· Örneğin, yemekten önce kurabiye yemesine izin verilmeyen 5 yaşındaki çocuğunuz direnirse kurabiye kavanozunu göz önünden kaldırara, ona sizce uygun başka bir yiyecek teklif edin.

· Çocuğunuza, sizi ve başkalarını rahatsız eden davranışları olursa hemen söyleyin. Problemleri biriktirmeyin. Kararlı olun.

· Ailenin diğer bireyleriyle de disiplin kuralları konusunda hemfikir olun. Bu şekilde çocuk kurallara uymadığı zaman neler olacağını bilecektir.

· Çocuklarınızın iyi davranışlarını, başarılarını övün. Onun çabalarını takdir ettiğinizi bilsin.

· Çocuğunuzla güç savaşına girmekten kaçının.

· Disiplin, kazanan ve kaybedenin olduğu bir oyun değildir. Siz çocuğunuzun kurallara uymasını beklersiniz, o sizden dürüstlük bekler.

· Onun sizinle aynı fikirde olmayacağı zamanlar olacaktır. Buna saygı gösterin, pozitif öneriler getirin. Eleştirmeyin. Eleştirmek ve dırdır etmekle çocuğunuzun gücenmesine, kızgın olmasına veya kendini aşağılamasına neden olabilirsiniz.

· Bağımsızlık duygusunu ve sorumluluk almasını destekleyin.

· Espiri anlayışınızı kaybetmeyin.

· Onları ne kadar çok sevdiğinizi söyleyin. Uygun davranmadıklarında çocuğunuzu değil, o davranışı sevmediğinizi açıkca belirtin ki sevginizden şüphe duymasın.